Fundusz Naturalnej Energii EkoOdkrywcy5 Nie ma śmieci - są surowce! Sprzątanie świata - Polska 2017 Strona Miry

Materiały dla placówek oświatowych uczestniczących w projekcie "Przyjaciele Bałtyku"
  przydatne w realizacji zajęć edukacyjnych na temat problemu przełowienia

 

Przełowienie – problem polegający na nadmiernej eksploatacji zasobów organizmów morskich (w tym ryb). Stado ryb jest przełowione, kiedy ryb jest w nim tak mało, że przy ciągłej eksploatacji ze strony człowieka (prowadzonych połowach), nie może się samoodtwarzać.

Wg raportu Komisji Europejskiej przełowionych jest 80% stad ryb Morza Śródziemnego i 47% stad ryb Oceanu Atlantyckiego. Przełowienie dotyczy również 5 z 7 zbadanych stad ryb Morza Bałtyckiego*.


*http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=COM:2012:0278:FIN:PL:PDF

 

Główne czynniki powodujące przełowienie:

Nadmierne moce połowowe floty UE uważane są za główną przyczynę problemu przełowienia. Według Komisji Europejskiej flota połowowa Unii Europejskiej przekracza od 2 do 3 razy poziom zrównoważony. Flota unijna jest tak liczna i wyspecjalizowana, że jesteśmy w stanie wyłowić więcej ryb niż w rzeczywistości jest dostepne pod wodą. 

Wyjeśnienie: Moce połowowe – to zdolność statku rybackiego lub floty do odłowu ryb (lub innych organizmów morskich). Na zdolność połowową ma wpływ zarówno wielkość jednostki połowowej i moc jego silnika, jak i narzędzia połowowe i inne przyrządy na statku.

Za ustalanie limitów połowowych dla państw członkowskich UE odpowiedzialni są ministrowie zasiadający w Radzie Ministrów ds. Rolnictwa i Rybołówstwa UE. W ubiegłych latach często zdażała się sytuacja, że limity połowowe dla danych gatunków były wyznaczane znacznie powyżej niż granicy doradzanej przez naukowców. W skrajnym przypadku, w 2008r. limity dla tuńczyka błękitnopłetwego (gatunku zagrożonego) Rada wyznaczyła na 29 500 ton, podczas gdy specjaliści zalecali prowadzenie połowów na poziomie 10 000 ton. 

Za połowy nielegalne (np. prowadzone na terenie obszarów chronionych; poławianie ryb mniejszych niż ich wymiar ochronny, lub poławianie ryb na które rybakowi skończyła się kwota) odpowiedzialni są rybacy prowadzący nieuczciwie swoją działalność. W przypadku wyżej wymienionego tuńczyka błekitnopłetwego w 2008r. faktycznie rybacy złowili aż 61 000 ton ryby tego gatunku, podczas gdy zalecenia Rady były na poziomie 29 500 ton, a zalecenia naukowców na poziomie 10 000 ton. Na skutek nielegalnych połowów rybacy wyłowili więc 6 razy więcej ryb tego gatunku, niż maksimum które gwarantowałoby jego przetrwanie i odtworzenie.

Odrzuty w rybołówstwie to tzw. niechciane połowy. Są to ryby (o znaczeniu gospodarczym tzn. gatunki poławiane), które wpadły w sieć, a nie były celem połowu rybaka, np. ryby niewymiarowe, ryby innych gatunków niż te, po które rybak wypłynął albo ryby, na które rybak wyczerpal już swoją kwotę połowową. Aktualne przepisy unijne nakazują pozbycie się takich niechcianych połowów i wyrzucenie ich spowrotem za burtę. Ta marnotrawna praktyka spotyka się z dużym protestem opinii publicznej. W Wielkiej Brytanii powstała w tej sprawie inicjatywa Fish Fight http://www.fishfight.net/ , która doczekała się polskiej odsłony - Kampanii Ryba za Burtą http://www.rybazaburta.pl/ . Na Morzu Północnym aż ok. 50 % połowu zostaje wyrzucona spowrotem do morza. Przyczynia się to w dużym stopniu do pogorszenia kondycji stad ryb.

Z problemem odrzutów jest powiązany również problem przyłowu. Przyłów to wszystkie organizmy morskie, które wpadły w sieć, a nie były celem połowu rybaka. Ofiarą przyłowu mogą więc paść również niekomercyjne gatunki ryb (np. gatunki zagrożone), ptaki morskie, ssaki morskie (foki, morświny, delfiny) i inne zwierzęta (np. nie występujące w Bałtyku żółwie morskie)

Szansą na zlikwidowanie problemu przełowienia i odbudowę przetrzebionych zasobów morskich jest tocząca się obecnie reforma Wspólnej Polityki Rybołówstwa.

Więcej informacji: www.ocean2012.eu

 

Pomysły na wprowadzenie treści na temat problemu przełowienia podczas zajęć lekcyjnych:

 

To co każdy uczeń może zrobić w tej chwili - namalować rybę on-line na stronie http://www.paintafish.org/paint
by pokazać politykom społeczne poparcie dla apelu "Skończmy z przełowieniem!"

Na produktach rybnych możemy znaleźć znak certyfikatu MSC (Certyfikat Zrównoważonego Rybołówstwa) albo znak „Dolphin Friendly” lub „Dolphin Save” (polskie tlumaczenie: produkt przyjazny delfinom – czyli połowy ryby umieszczonej w puszce z tym znakiem były prowadzone w taki sposób, by nie doszło do przyłowu delfinów i innych ssaków morskich)

 

Pomocna literatura i inne źródła informacji: