Raport cz. 4 - Akcje specjalne 32. Akcji Sprzątanie świata - Polska

Autorka: Sandra Rybnicka

Akcje specjalne Fundacji Nasza Ziemia są wydarzeniami otwartymi, realizowanymi we współpracy z Partnerami Fundacji. W ich ramach stawiamy sobie ambitne cele posprzątania wybranego kawałka Polski i do tego zadania zapraszamy wszystkich, którym bliska jest troska o środowisko naturalne. Podczas 32. Akcji Sprzątanie świata – Polska zrealizowaliśmy cztery różnorodne akcje specjalne: IV edycję wydarzenia „Warta warta posprzątania”, podwodne sprzątanie Jeziora Orłowskiego, akcję z okazji 65-lecia Wolińskiego Parku Narodowego oraz wysyłkę Niezbędników Wolontariusza NASZEJ ZIEMI w ramach ogólnopolskiej kampanii edukacyjnej „Lekcja Nieśmiecenia”.

Każda z tych akcji miała inny format i skalę, ale wszystkie łączył wspólny cel – angażowanie lokalnych społeczności i młodego pokolenia w praktyczne działania na rzecz środowiska. Łącznie w ramach wszystkich akcji specjalnych zaangażowało się blisko 7 900 uczestniczek i uczestników, a efektem ich wspólnych działań było zebranie ponad 6,5 tony odpadów. Przeczytajcie o tym,  jak dzięki współpracy z partnerami instytucjonalnymi i komercyjnymi tworzymy  wydarzenia, które angażują tysiące osób z efektem dla  naszej Matki Ziemi – bo RAZEM możemy naprawdę wiele.

„Warta warta posprzątania” – wydarzenie, które angażuje całe miasto

Czwarta edycja akcji „Warta warta posprzątania”, realizowana z firmą Lidl Polska, którą swoim patronatem honorowym objął Prezydent Poznania, ponownie przybrała formę dwudniowego wydarzenia miejskiego, które odbyło się 10–11 września 2025 roku. Działania prowadzone były w rejonie Jeziora Maltańskiego oraz na terenach poznańskiej części Cybiny, m.in. na Polanie Mycielskich i wokół Stawu Olszak. Do udziału zgłosiły się liczne placówki oświatowe, lokalne stowarzyszenia oraz mieszkańcy Poznania, którym bliska jest troska o środowisko naturalne. 

Akcja połączyła działania w terenie, realizowane równolegle w kilku lokalizacjach, z rozbudowanym programem edukacyjnym. 

W wydarzeniu wzięło udział ponad 800 wolontariuszek i wolontariuszy – mieszkańców Poznania, uczniów, urzędników oraz pracowników Lidl Polska. Jak co roku, zespół Lidl aktywnie włączył się w działania terenowe, podejmując się posprzątania najbardziej wymagających odcinków.  Efektem wspólnej pracy było zebranie łącznie 852 kg odpadów! W tym około 2 500 niedopałków papierosów oraz 300 kapsli.

​​Jak podkreśla Anna Pulnar, Kierowniczka ds. Zarządzania Projektami CSR w Lidl Polska:

„Udział w Sprzątaniu świata to element strategii REset Resources, w ramach której Lidl Polska dąży m.in. do przetwarzania odpadów w obiegu zamkniętym, redukcji plastiku oraz edukacji w zakresie recyklingu i ochrony środowiska. Akcja specjalna „Warta warta posprzątania” realnie wspiera te cele, angażując nas w aktywną troskę o lokalne ekosystemy i promowanie dobrych, zielonych nawyków (…)”

Realizacja kolejnej edycji akcji była możliwa również dzięki szerokiemu zaangażowaniu Miasta Poznania. 

Jak podkreśla dr Monika Nowotna- Zastępca Dyrektora Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu Miasta Poznania: 

„(…) koordynujemy działania z ramienia Miasta i należy podkreślić, że zarówno współpraca z Fundacją, jak również ta wewnątrz Urzędu każdego roku przebiega wzorowo. Świadczy o tym chociażby coroczny udział wielu Wydziałów, Jednostek i Spółek Miejskich aktywnie włączających się w akcję, poprzez organizację stoisk edukacyjnych, promocję wydarzenia w mediach społecznościowych czy udostępnienie terenu, na którym przeprowadzamy działania. Mowa tu przede wszystkim o Zarządzie Zieleni Miejskiej w Poznaniu, Poznańskich Ośrodkach Sportu i Rekreacji, Zarządzie Lasów Poznańskich, Straży Miejskiej Miasta Poznania, Biurze Koordynacji Projektów i Rewitalizacji Miasta UMP, Wydziale Klimatu i Środowiska UMP, Wydziale Gospodarki Nieruchomościami UMP, Aquanet S.A., Aquanet Retencja Sp. z o.o., Ogrodzie Zoologicznym w Poznaniu, Grupie MTP czy Gabinecie Prezydenta, który w pierwszej kolejności promuje akcję w przestrzeni publicznej.”

To przykład wydarzenia, w którym całe miasto jednoczy się we wspólnym działaniu na rzecz czystego środowiska i edukacji ekologicznej mieszkańców.

Przeczytaj więcej o akcji „Warta warta posprzątania” – IV edycja: Malta i Cybina.

Sprzątania podwodne – działania na rzecz ochrony ekosystemów wodnych

Sprzątania podwodne to jeden z najbardziej wymagających i jednocześnie najbardziej spektakularnych elementów działań w ramach Akcji Sprzątanie świata – Polska realizowany dzięki szerokiemu zaangażowaniu środowiska nurkowego z całej Polski. 

Jak mówi Wojciech Zgoła – koordynator sprzątań podwodnych oraz redaktor naczelny magazynu „Perfect Diver”:

„Sprzątania podwodne są jednym z najbardziej namacalnych i skutecznych działań na rzecz ochrony środowiska wodnego, bo bezpośrednio monitorują i usuwają zagrożenia, które często latami zalegają pod powierzchnią – niewidoczne dla większości ludzi, a realnie niszczące ekosystemy jezior i rzek.”

To działania wymagające specjalistycznego sprzętu, doświadczenia oraz ścisłej koordynacji wielu osób – dlatego, jak zgodnie podkreśla środowisko nurkowe, „każde – nawet małe – sprzątanie ma znaczenie”.

Zwieńczeniem tegorocznych działań podwodnych było sprzątanie Jeziora Orłowskiego, w którym udział wzięli nurkowie z różnych regionów kraju, przedstawiciele Gminy Wielgie, cała redakcja magazynu „Perfect Diver”, Szkoła Nurkowania Mr Jacques z Włocławka oraz załoga Fundacji Nasza Ziemia. Działania wsparły również firmy Santi i Avatar, użyczając nowoczesnego sprzętu nurkowego niezbędnego do bezpiecznego prowadzenia prac pod wodą. Największą część wydobytych odpadów stanowiły butelki i puszki – typowe śmieci weekendowe – jednak nurkowie natrafili także na zaskakujące znaleziska, takie jak but porośnięty małżami, designerski plecak, chochla kuchenna czy nawet taboret. Te odkrycia dobitnie pokazały skalę problemu i sens regularnych, skoordynowanych działań podwodnych.

Akcja z okazji 65-lecia Wolińskiego Parku Narodowego

Akcja specjalna zorganizowana 17 października w Międzyzdrojach była ostatnim wydarzeniem Fundacji Nasza Ziemia zrealizowanym w ramach 32. Akcji Sprzątanie świata – Polska. Okazją do wspólnych działań stał się jubileusz 65-lecia naszego wieloletniego Partnera – Wolińskiego Parku Narodowego.

To już tradycja, że co roku wspólnie realizujemy działania na terenie Parku, łącząc sprzątanie plaż i zielonych obszarów chronionych z szeroko zakrojoną edukacją ekologiczną, przy wsparciu służb Parku, lokalnych jednostek miejskich oraz pod patronatem Burmistrza Miasta Międzyzdroje. W tegorocznej akcji udział wzięło ponad 300 wolontariuszek i wolontariuszy – dzieci, młodzież, harcerze, podopieczni Środowiskowego Domu Samopomocy i nauczyciele – którzy pod opieką 14 doświadczonych przewodników WPN sprzątali nadmorskie tereny Parku. 

Jak podkreśla Barbara Dylawerska, starszy referent ds. edukacji w Wolińskim Parku Narodowym:

„Mieliśmy niesamowitą możliwość połączenia naszej długoletniej współpracy z Fundacją Nasza Ziemia z obchodami 65-lecia Wolińskiego Parku Narodowego w trosce o dobro naszej przyrody. Wspólne działania pokazują, że nie tylko nam zależy na dbaniu o środowisko, że jest nas więcej, a razem zawsze możemy więcej. Dodatkowo jako instytucja działająca na rzecz środowiska naturalnego cieszymy się z każdej okazji, podczas której możemy włączyć w działania również społeczność lokalną, która co roku licznie odpowiada na nasze zaproszenia.”

Ważnym elementem wydarzenia była część edukacyjna zorganizowana w Międzynarodowym Domu Kultury w Międzyzdrojach, co było możliwe dzięki wsparciu radnego miejskiego/specjalisty ds. promocji MDK – Tomasza Rychłowskiego. Woliński Park Narodowy wraz z partnerami instytucjonalnymi przygotował stoiska i działania edukacyjne przybliżające uczestnikom temat ochrony przyrody oraz odpowiedzialnego korzystania z obszarów chronionych. O wspaniałą atmosferę wydarzenia zadbał również hotel Vienna House by Wyndham Amber Baltic, który przygotował poczęstunek dla najmłodszych uczestników akcji.

Z okazji jubileuszu uhonorowaliśmy Woliński Park Narodowy specjalnym Wielkim Zielonym Sercem za udział w 32. Akcji Sprzątanie świata – Polska, które złożyliśmy na ręce Pani Dyrektor Wioletty Nawrockiej, z kolei żółtą koszulkę Lidera wręczyliśmy niezawodnej Elżbiecie Lorent, głównemu specjaliście ds. edukacji w Wolińskim Parku Narodowym bez której energii i zaangażowania tak szeroko i sprawnie przeprowadzone działania w Międzyzdrojach, nie byłyby możliwe. 

Mimo deszczowej pogody uczestnicy pokazali hart ducha i wydarzenie zakończyło się dużym sukcesem: zebrano ponad 1 165 kg odpadów! 

Niezbędniki Wolontariusza

Od 2021 roku we współpracy z firmą Henkel realizujemy projekt „Lekcja Nieśmiecenia”, którego głównym celem jest kształtowanie nawyków związanych z segregacją odpadów – zarówno w teorii, jak i w praktyce. Co roku w jego ramach przekazujemy bezpłatne materiały edukacyjne nauczycielom, organizujemy konkursy dla placówek oświatowych, a także zachęcamy uczestników do aktywnego udziału w Akcji Sprzątanie świata – Polska.

Przeczytaj więcej o tegorocznej „Lekcji Nieśmiecenia”

Podobnie jak w poprzednich latach, do 100 pierwszych placówek, które zgłosiły się do udziału w konkursie „Lekcja Nieśmiecenia”, wysłaliśmy Niezbędniki Wolontariusza NASZEJ ZIEMI. W ich skład weszły materiały niezbędne do przeprowadzenia akcji, takie jak worki i rękawice, a także wyjątkowa, spersonalizowana flaga sztabowa, którą szkoły dumnie prezentują podczas wydarzeń, oraz koszulki dla liderów z logo Akcji Sprzątanie świata.

Z pełnym podziwem przeczytaliśmy w nadesłanych raportach, że łącznie w działaniach wzięło udział aż 6 721 osób. Uczestnikom tegorocznej i poprzednich edycji „Lekcji Nieśmiecenia” udało się łącznie oczyścić środowisko z niemal 12,5 tony odpadów.

Dodatkowo każdego roku spośród laureatów konkursu jedna placówka otrzymuje tytuł Ambasadora Nieśmiecenia. To prestiżowe wyróżnienie przyznawane jest za wyjątkowe zasługi na rzecz promocji idei nieśmiecenia. W tym roku Komisja Konkursowa oceniała działania podjęte w ramach akcji terenowych zarejestrowanych w 32. Akcji Sprzątanie świata – Polska. Z dumą informujemy, że tytuł Ambasadora Nieśmiecenia trafił do Zespołu Szkół Specjalnych w Ozorkowie, z którym mieliśmy okazję spotkać się osobiście podczas uroczystości nadania tytułu  w listopadzie. Brawo i Wielkie Zielone Serce dla Was.

Jak podkreśla Marzena Cebulska, nauczycielka Zespołu Szkół Specjalnych w Ozorkowie i Ambasador Nieśmiecenia:

„Udział uczniów w praktycznych działaniach ekologicznych, takich jak Akcja Sprzątanie Świata – Polska, odgrywa kluczową rolę w kształtowaniu ich postaw wobec środowiska naturalnego oraz w budowaniu relacji z najbliższym otoczeniem. Zajęcia terenowe pozwalają młodym ludziom dostrzec rzeczywistą skalę problemu zaśmiecania, a jednocześnie pokazują, że nawet drobne, indywidualne działania mogą realnie wpłynąć na wygląd i jakość przestrzeni, w której żyją.
Istotnym elementem tych działań są Niezbędniki Wolontariusza przekazywane przez Fundację Nasza Ziemia. Materiały te nie tylko zapewniają uczniom odpowiednie i bezpieczne warunki do pracy, lecz także uczą zasad prawidłowego działania (…), budują poczucie wspólnoty, dumę z udziału w ogólnopolskiej inicjatywie oraz wzmacniają identyfikację z ideą wolontariatu ekologicznego. Dzięki temu uczniowie czują się częścią większego ruchu na rzecz ochrony środowiska, co sprzyja trwałemu zaangażowaniu, uczy współpracy i odpowiedzialności (…)

Akcje specjalne mogą przybierać różne formy i nie zawsze oznaczają działania terenowe. Obejmują także inicjatywy edukacyjne oraz wsparcie sztabów w niezbędne materiały do sprzątania, czego przykładem są właśnie Niezbędniki Wolontariusza NASZEJ ZIEMI, które przekazywane są w projekcie „Lekcja Nieśmiecenia”.

Dziękujemy za wspólne działania

Dziękujemy wszystkim wolontariuszkom i wolontariuszom, partnerom korporacyjnym i instytucjonalnym, samorządom, szkołom, nauczycielom oraz lokalnym społecznościom, które współtworzyły akcje specjalne 32. Akcji Sprzątanie świata – Polska. Wielkie Zielone Serce dla Was! 💚 To dzięki tej współpracy możliwe jest realizowanie działań o tak dużej skali i realnym wpływie na edukację ekologiczną najmłodszych oraz budowanie odpowiedzialnych postaw na przyszłość. 

Zapraszamy do realizacji kolejnych wspaniałych projektów w 2026 roku!

Przeczytaj inne artykuły z cyklu „Raport z 32. Akcji Sprzątanie świata – Polska”:

• • Wyniki 32. Akcji Sprzątanie świata – Polska 
  • Akcje uczestników – siła edukacji
  • Droga do sprzątania świata 2025
  • 32 Akcja Sprzątanie świata-Polska, czyli o kulturze w naturze.